Səhnənin sadiq xidmətçisi – Azərbaycan Dövlət Akademik Rus Dram Teatrının direktoru, Əməkdar mədəniyyət işçisi Ədalət Hacıyev
Azərbaycanın çoxmillətli mədəniyyət xəzinəsinin ən qiymətli incilərindən biri olan Azərbaycan Dövlət Akademik Rus Dram Teatrı, təkcə Bakı şəhərinin deyil, bütövlükdə ölkənin teatr həyatının ayrılmaz bir hissəsidir. Bu möhtəşəm sənət ocağının inkişafında, modernləşməsində və beynəlxalq nüfuzunun artmasında danılmaz rolu olan şəxsiyyətlərdən biri də teatrın direktoru, Əməkdar mədəniyyət işçisi Ədalət Hacıyevdir.
Yaradıcı rəhbərliyin uğurlu siması
Ədalət Hacıyev uzun illərdir ki, mədəniyyət sahəsində çalışaraq, rəhbərlik etdiyi müəssisədə böyük bir intibah dövrü yaşatmışdır. Onun teatr sənətinə, aktyor məktəbinə və rejissura mədəniyyətinə olan dərin sevgisi və peşəkar yanaşması nəticəsində Rus Dram Teatrı təkcə rusdilli tamaşaçılar üçün deyil, Azərbaycan ictimaiyyəti üçün də sevilən sənət məkanına çevrilmişdir.
Ədalət Hacıyev klassik dramaturgiyanın qorunması və müasir teatr texnologiyalarının sintezi ilə yeni bir mərhələ açmış, teatrda həm yerli, həm də beynəlxalq səviyyəli tamaşaların nümayişinə şərait yaratmışdır. Onun rəhbərliyi ilə səhnəyə qoyulan bir sıra tamaşalar ölkənin müxtəlif bölgələrində və xarici ölkələrdə uğurla nümayiş olunmuş, mədəniyyət diplomatiyasının bir parçasına çevrilmişdir.
Milli-mədəni irsin qorunması və təbliği
Ədalət Hacıyev rəhbərlik etdiyi teatrda Azərbaycan və dünya dramaturgiyasının ən qiymətli əsərlərinin səhnələşdirilməsinə geniş meydan verərək, teatrın repertuarını zənginləşdirib. O, eyni zamanda klassik dramaturgiyaya müasir baxış bucağı gətirərək gənc rejissor və aktyorların formalaşmasına, yeni ideyaların teatr məkanında yer almasına geniş imkanlar yaradıb.
Mədəni irsin təbliğində fəal olan Ədalət Hacıyev, müxtəlif milli bayramlar, mədəniyyət günləri və yubiley tədbirləri çərçivəsində teatrı daha geniş auditoriyaya tanıtmaq məqsədilə layihələr həyata keçirmiş, bu sənət ocağını ölkə miqyasında daha da tanınan bir brend halına gətirmişdir.
Peşəkarlıq və insan yönümlü idarəçilik
Ədalət Hacıyev teatrda idarəetmə prosesində klassik mədəni dəyərlərlə yanaşı, peşəkar menecment yanaşmasını da birləşdirərək, kollektivi həm yaradıcı, həm də təşkilati cəhətdən gücləndirmişdir. Teatrın daxili nizam-intizamı, yaradıcı kollektivin rifahı, şəraitin yaxşılaşdırılması və əməkdaşların sosial müdafiəsi onun daim diqqətində olan məsələlərdəndir.
Onun rəhbərliyi ilə teatrın texniki bazası təkmilləşdirilmiş, səhnə texnologiyaları yenilənmiş, tamaşaçıların rahatlığı üçün müasir şərait yaradılmışdır. Bu da tamaşaçı məmnuniyyətini artırmaqla yanaşı, teatrın daha geniş auditoriya qazanmasına səbəb olmuşdur.
Beynəlxalq əməkdaşlıq və mədəniyyət diplomatiyası
Ədalət Hacıyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycan Dövlət Akademik Rus Dram Teatrı beynəlxalq teatr festivallarında və müxtəlif ölkələrdə keçirilən mədəni tədbirlərdə fəal iştirak edir. Rusiya, Belarus, Gürcüstan, Qazaxıstan, Fransa, Türkiyə kimi ölkələrdə keçirilən festivallarda iştirak edərək, Azərbaycan mədəniyyətini yüksək səviyyədə təmsil edən teatr kollektivinin bu uğurları məhz onun diplomatik yanaşmasının və peşəkar əlaqələrinin nəticəsidir.
Əmək və xidmətlərinə verilən yüksək qiymət
Ədalət Hacıyevin Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında göstərdiyi xidmətlər dövlət tərəfindən də yüksək qiymətləndirilib. Ona “Əməkdar mədəniyyət işçisi” fəxri adı verilməsi, uzun illərin zəhmətinin, səmərəli fəaliyyətinin və sənətə sədaqətinin təsdiqidir.
Ədalət Hacıyev – səhnəyə və sənətə könüldən bağlı, həm yaradıcı, həm idarəedici keyfiyyətləri ilə seçilən nadir şəxsiyyətlərdən biridir. Onun rəhbərliyi ilə Azərbaycan Dövlət Akademik Rus Dram Teatrı mədəniyyətimizin öndə gedən məkanlarından biri olaraq, həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq aləmdə şöhrətini qoruyub saxlamaqda davam edir. Bu sənət məbədinin uğurlarında onun zəhməti, peşəkarlığı və sənətə olan təmənnasız sevgisi danılmazdır.
Azərbaycan Dövlət Akademik Rus Dram Teatrının direktoru, Əməkdar mədəniyyət işçisi Ədalət Hacıyev -
Qlobal və regional təhlükəsizlik sistemlərinin transformasiya dövrünə qədəm qoyduğu bir vaxtda, dövlətlərin milli maraqları prioritetə çevrilir. Bu kontekstdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 20 may 2025-ci il tarixdə Macarıstanda verdiyi bəyanat, təkcə ikitərəfli münasibətlərin səciyyələndirilməsi baxımından deyil, həm də Azərbaycanın geosiyasi mövqeyinin müəyyənləşdirilməsi kontekstində mühüm siyasi mesajlar ehtiva edir. Artıq cənab Prezident İlham Əliyevin çıxışı siyasi aspektlər baxımından təhlil edilir və bu çıxışın regional sabitlik, beynəlxalq hüquq, diplomatik təşəbbüskarlıq və təşkilatlararası münasibətlərə təsiri analiz olunur. Bizim Müstəqil xarici siyasət kursumuz var və Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində yürütdüyü siyasət prinsipial şəkildə müstəqillik və balanslı tərəfdaşlığa əsaslanır. Cənab Prezident İlham Əliyevin Budapeştdə qeyd etdiyi kimi: “Macarıstan müstəqil siyasət aparan nadir ölkələrdən biridir... Avropa İttifaqının içində ola-ola bu siyasəti aparmaq, deyə bilərəm ki, doğrudan da böyük qəhrəmanlıq tələb edir.” Bu sitat, Azərbaycanın da oxşar yanaşmanı öz siyasətində əsas tutduğunu göstərir. Analitiklər bu yanaşmanı "pragmatik suverenlik modeli" kimi xarakterizə edirlər. Bu modeldə dövlətlər nə NATO, nə də Rusiya ilə birbaşa bağlılıqdan asılı olmadan milli maraqlar əsasında qərarlar verirlər. Cənab Prezident İlham Əliyev çıxışında Ermənistanla sülh prosesinin təşəbbüskarı kimi Azərbaycanın rolunu vurğulamış, lakin Ermənistan konstitusiyasında hələ də mövcud olan ərazi iddialarını əsas əngəl kimi göstərmişdir: “Sülh müqaviləsinin mətninin müəllifi də biz olmuşuq... Ermənistan konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddiası vardır.” Bu kontekstdə Ermənistan tərəfindən 1990-cı illərin narrativlərinə əsaslanan dövlət quruluşu artıq bölgədə yeni reallıqlarla uyğun gəlmir Azərbaycan isə beynəlxalq hüququ əsas tutaraq öz ərazi bütövlüyünü bərpa etmiş və BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə istinad edərək hərbi əməliyyatlara haqq qazandırmışdır. ATƏT-in Minsk Qrupu artıq faktiki fəaliyyət göstərmir və Prezident Əliyev bu qurumun hüquqi baxımdan da ləğvinin zəruriliyini qeyd etmişdir: “Bu ( Minsk qrupu ) artıq de-fakto fəaliyyət göstərmir, de-yure bunun ləğvi zəruridir.” Bu yanaşma Azərbaycanda formalaşan “effektiv diplomatik mexanizmlərin üstünlüyü” prinsipinə əsaslanır. Əldə olunmuş uğurlar, bir çox hallarda ikitərəfli və ya subregional əməkdaşlıq modellərinin daha çevik olduğunu sübut etmişdir. Cənab Prezident bəyanatında Türk dünyası ilə siyasi-mədəni birliyin güclənməsindən də danışıb. Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində keçirilən qeyri-rəsmi Zirvə görüşlərinin davamlılığı, Azərbaycanın regional mədəni-siyasi inteqrasiya təşəbbüslərində liderliyini ortaya qoyur: “Türk Dövlətləri Təşkilatının qeyri-rəsmi Zirvə görüşlərinin keçirilməsinin təşəbbüskarı Azərbaycan olmuşdur.” Bu formatın Şuşadan Macarıstana keçməsi isə Türk coğrafiyasının Avropa ilə inteqrasiyası baxımından simvolik önəm daşıyır. Enerji resurslarının qlobal siyasi münasibətlərdəki rolu artdıqca, bu sahədə formalaşan tərəfdaşlıqlar da strateji əhəmiyyət daşımağa başlayır. Cənab Prezident İlham Əliyevin Budapeştdə verdiyi bəyanatda Azərbaycan-Macarıstan münasibətlərində enerji, yaşıl iqtisadiyyat və strateji investisiyalar kontekstində mühüm məsələlər də önə çəkilmişdir. Azərbaycan 2024-cü ildən etibarən Macarıstana təbii qaz ixracına başlamışdır. Bu barədə cənab Prezident İlham Əliyev bildirmişdir: “Biz keçən ildən etibarən Macarıstana təbii qazın ixracına başlamışıq... Bizim qaz resurs bazamız kifayət qədər genişdir.” Bu əməkdaşlıq Avropa İttifaqının enerji təhlükəsizliyi strategiyasında Azərbaycanı əsas tərəfdaş kimi tanımasına səbəb olmuşdur. Hazırda Azərbaycan 12 ölkəyə qaz ixrac edir və bunların 10-u Avropa ölkəsidir. Macarıstan şirkətləri “Azəri-Çıraq-Günəşli” və “Şahdəniz” kimi iri layihələrdə iştirak edir. Prezident Əliyev qeyd edir: “Gələn ilin əvvəlində növbəti kontrakt imzalanacaq... Macarıstan şirkəti Azərbaycanın quruda yerləşən neft yataqlarında fəaliyyətə başlayacaq.” Bu cür əməkdaşlıq modeli, Avropa enerji bazarında uzunmüddətli və sabit təchizat zəncirinin qurulmasına imkan verir. Azərbaycanın 6 min meqavatlıq yaşıl enerji istehsalı planı, enerji diplomatiyasını post-karbon dövrə uyğunlaşdırma niyyətini ortaya qoyur: “Bu layihələr bizə 3-4 milyard kubmetr qaza qənaət etməyə imkan verəcək.” Bu strategiya Azərbaycanı həm yaşıl texnologiyalar sahəsində tərəfdaş, həm də karbon izini azaltmaqda model ölkəyə çevirir. Cənab Prezident İlham Əliyevin Budapeştdəki çıxışı, Azərbaycanın regional siyasətdə yalnız iştirakçı deyil, təşəbbüskar və format qurucu bir aktora çevrildiyini göstərir. Geosiyasi suverenlik, hüquqi əsaslı sülh təşəbbüsləri, regional təşkilatlar vasitəsilə diplomatik genişlənmə və funksiyasız beynəlxalq mexanizmlərə alternativ təkliflər bu çıxışın əsas siyasi komponentləridir.
