Ağstafa Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı,
Seymur Orucov
20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının tarixində həm faciəvi, həm kədərli, həm də misilsiz qəhrəmanlıq və rəşadət səhifəsi kimi əbədi həkk olunub. Bu qanlı hadisə milli azadlıq uğrunda mübarizənin, xalq iradəsinin və müstəqillik arzusunun simvoluna çevrilib. Sovet imperiyasının ağır hərbi texnikası qarşısında əliyalın dayanan xalqın göstərdiyi cəsarət tarix boyu unudulmayacaq. 20 Yanvar Azərbaycan xalqının sarsılmayan ruhunun bariz nümunəsidir.
36 il əvvəl həmin qanlı gecədə Azərbaycan xalqı öz taleyinə sahib çıxmaq əzmini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Doğma Vətənin azadlığı, xalqın şərəf və ləyaqəti uğrunda canından keçən mərd oğul və qızlarımız şəhidlik zirvəsinə ucaldı. Onların tökülən qanı müstəqil Azərbaycanın bünövrəsinə çevrildi. Həmin gecə xalqımız azadlıq yolunda ilk böyük qurbanlarını verdi.
Azadlıq uğrunda həyatlarını fəda edən Vətən övladları misilsiz fədakarlıqları ilə milli qəhrəmanlıq salnaməsinə qızıl hərflərlə yazıldılar. Onlar sübut etdilər ki, zorakılıq və terror heç vaxt xalqın iradəsini sındıra bilməz. Həmin gecə şəhid olanlar yalnız bir dövrün deyil, bütün zamanların qəhrəmanlarıdır. Onların adı xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq.
Sovet qoşunlarının Bakıda və ölkənin digər bölgələrində törətdiyi qanlı qırğından uzun illər keçməsinə baxmayaraq, xalqımız o günlərin ağrı-acısını unutmur. Bu faciə təkcə insan itkisi deyil, həm də milli ləyaqətə qarşı törədilmiş ağır cinayət idi. Dinc əhaliyə qarşı istifadə olunan silahlar imperiya mahiyyətini açıq şəkildə nümayiş etdirdi. 20 Yanvar hadisələri sovet rejiminin əsl simasını ortaya qoydu.
Qanlı 20 Yanvar faciəsinə siyasi-hüquqi qiymətin verilməsi məsələsi ilk dəfə məhz Ümummilli Lider Heydər Əliyevin qətiyyətli mövqeyi sayəsində həllini tapdı. Faciənin səhəri günü, yanvarın 21-də Ulu Öndər Azərbaycanın Moskvadakı daimi nümayəndəliyinə gələrək xalqla həmrəy olduğunu bəyan etdi. O, bu qanlı qırğını kəskin şəkildə pislədi və günahkarları açıq ittiham etdi. Bu addım böyük cəsarət və siyasi iradə nümunəsi idi.
Ümummilli Lider bu hadisəni hüquqa, demokratiyaya və humanizm prinsiplərinə zidd olan ağır cinayət kimi dəyərləndirdi. O, 20 Yanvar faciəsinin törədilməsini kobud siyasi səhv və xalqımıza qarşı yönəlmiş planlı zorakılıq aktı adlandırdı. Dahi şəxsiyyət bu hadisənin mahiyyətini dünya ictimaiyyətinə çatdırdı. Bununla da o, xalqının sadiq və qorxmaz lideri olduğunu bir daha sübut etdi.
Heydər Əliyev dəfələrlə bəyan edirdi ki, bu faciə Azərbaycanın o dövrdəki rəhbərliyinin xalqa xəyanəti nəticəsində baş verib. O, bu cinayətin gizlədilməsinə qarşı qəti mövqe nümayiş etdirdi. Ulu Öndərin prinsipial mövqeyi 20 Yanvar həqiqətlərinin üzə çıxarılmasında həlledici rol oynadı. Bu mövqe xalq tərəfindən böyük ehtiramla qarşılandı.
Ümummilli Liderin Moskvadan Vətənə qayıdışı ilə 20 Yanvar faciəsinin siyasi qiymətləndirilməsi istiqamətində real addımlar atıldı. Onun təşəbbüsü ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisində bu faciəyə ilk dəfə siyasi-hüquqi qiymət verən qərar qəbul olundu. Bu qərar tarixi ədalətin bərpası istiqamətində mühüm mərhələ oldu. Həmin sənəd xalqın haqq səsinin ifadəsi idi.
Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra bir müddət bu faciəyə lazımi səviyyədə qiymət verilmədi. Həmin dövrdə hakimiyyətdə olan şəxslər bu həqiqətləri açmaqdan çəkinirdilər. Xalq isə 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsinin layiqincə ucaldılmasını tələb edirdi. Bu tələb yalnız Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ilə reallığa çevrildi.
Ümummilli Liderin rəhbərliyi ilə 20 Yanvar hadisələrinin əsl mahiyyəti dövlət səviyyəsində açıqlandı. Faciəyə tam siyasi-hüquqi qiymət verildi və bu qanlı əməli törədənlər ictimaiyyətə açıqlanaraq ifşa olundu. 20 Yanvar Ümumxalq Hüzn Günü elan edildi. Bu qərar şəhidlərin ruhuna verilən ən böyük dəyər idi.
20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi Azərbaycan xalqı tərəfindən daim dərin ehtiramla yad edilir. Hər il minlərlə insan Şəhidlər xiyabanını ziyarət edərək onların ruhu qarşısında baş əyir. Bu ziyarətlər xalqın öz qəhrəmanlarına sədaqətinin göstəricisidir. Şəhidlər xalqın vicdanında əbədi yaşayır.
Şəhid ailələrinin sosial müdafiəsi dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir. Onların mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması, sosial təminatlarının gücləndirilməsi üçün mühüm tədbirlər həyata keçirilir. Pensiya təminatı və sosial rifah sahəsində ardıcıl qərarlar qəbul olunub. Bu qayğı şəhidlərə olan borcun ifadəsidir.
Ulu Öndərin müəyyənləşdirdiyi siyasi xətt bu gün də uğurla davam etdirilir. Şəhid ailələri və qazilər daim dövlətin diqqət mərkəzində saxlanılır. Bu siyasət humanizm və milli dəyərlərə söykənir. Xalq bu qayğını yüksək qiymətləndirir.
Bu gün Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa olunması şəhidlərimizin qanının yerdə qalmadığını sübut edir. Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu tarixi ədaləti bərpa etdi. Xalqın illərlə davam edən həsrətinə son qoyuldu. Qələbə milli iradənin zəfəridir.
Azərbaycanın bütün ərazilərində üçrəngli Bayrağımız qürurla dalğalanır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri aparılır. Böyük Qayıdış Proqramı uğurla icra olunur. Bu proses milli dirçəlişin göstəricisidir.
Azad edilmiş torpaqlarda həyat yenidən canlanır, şəhər və kəndlər bərpa olunur. İnfrastruktur layihələri ardıcıl şəkildə həyata keçirilir. Bu torpaqlara qayıdan insanlar gələcəyə ümidlə baxır. Bu ümid şəhidlərin bizə miras qoyduğu azadlığın bəhrəsidir.
20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının yaddaşında həm kədər, həm də qürur rəmzidir. Bu tarix xalqın sınmadığını, əksinə daha da möhkəmləndiyini göstərdi. Şəhidlərimizin xatirəsi milli kimliyimizin ayrılmaz hissəsidir. Onların ruhu qarşısında baş əyirik.
20 Yanvar şəhidlərinin əziz xatirəsi qəlbimizdə əbədi yaşayacaq. Onların göstərdiyi qəhrəmanlıq gələcək nəsillər üçün örnəkdir. Bu faciə eyni zamanda milli oyanışın başlanğıcı oldu. Azərbaycan xalqı bu tarixdən güclənərək çıxdı.