Azərbaycanda ikinci iş yerində çalışan şəxslər üçün ayrıca vergi güzəştlərinin tətbiqi məsələsi vaxtaşırı gündəmə gəlir. Mütəxəssislər hesab edir ki, belə mexanizmlər həm insanların əlavə qazanc əldə etməsini stimullaşdıra, həm də kölgə məşğulluğun azalmasına təsir göstərə bilər. Bununla yanaşı, iqtisadçılar problemin əsas həll yolunun daha geniş vergi islahatlarından keçdiyini bildirirlər.
REAL Partiyasının sədri, iqtisadçı Natiq Cəfərli məsələ ilə bağlı modern.az-a bildirib ki, bu məsələnin əsas həlli vahid gəlir deklarasiyası sisteminin tətbiqindən keçir.
Onun sözlərinə görə, insanın bir və ya bir neçə iş yerində çalışmasının fərqi olmamalıdır: “Fərqi yoxdur insan beş yerdə işləyir, ya bir yerdə işləyir. İldə və ya rübdə bir dəfə gəlir deklarasiyası verməlidir. Azərbaycanda yaşayan hər bir həddi-buluğa çatmış şəxs gəlir deklarasiyası təqdim etməlidir”.
Natiq Cəfərli qeyd edib ki, vergi sistemi şəxsin ümumi gəlirinə uyğun qurulmalıdır: “Müxtəlif qəliz güzəştlər və hesabatlılıq tələb edən mexanizmlər əvəzinə, ildə və ya rübdə bir dəfə ümumi gəlir deklarasiyasının təqdim olunması daha doğru praktika olar”.
İqtisadçı bildirib ki, bir çox ölkələrdə aşağı gəlirli şəxslər ümumiyyətlə gəlir vergisindən azaddır: “Məsələn, ABŞ-də illik gəliri müəyyən məbləğdən aşağı olan şəxslər vergi ödəmir. Bizdə də mərhələli vergi sistemi tətbiq edilə bilər”.
Onun fikrincə, gəlir səviyyəsinə uyğun vergi şkalası formalaşdırılması daha ədalətli model ola bilər: “Məsələn, rüb ərzində 1000 manatdan az qazanan ümumiyyətlə vergi ödəməsin. 1000-5000 manat arası qazananlar 2 faiz, daha yüksək gəlir əldə edənlər isə fərqli faizlərlə vergi ödəsin”.
Natiq Cəfərli hesab edir ki, belə sistem həm vətəndaşlar, həm də dövlət üçün daha əlverişli olar: “Bu yanaşma həm hesabatlılıq, həm də ədalətli vergi sistemi baxımından çox vacibdir. Dövlət üçün də daha rahat və şəffaf mexanizm formalaşar”.
