kanal1

Bu gün azərbaycanlı alim Lütfi Zadənin anım günüdür

Tarix:6-09-2022, 10:04
Baxış Sayı:26 332

Bu gün azərbaycanlı alim Lütfi Zadənin anım günüdür


Bu gün dünyaşöhrətli azərbaycanlı alim, qeyri-səlis çoxluqlar nəzəriyyəsinin və qeyri-səlis məntiqin banisi, Kaliforniya Universitetinin professoru olan Lütfi Zadənin vəfatından 5 il keçir.

 Lütfəli Rəhim oğlu Ələsgərzadə 1921-ci il fevralın 4-də Bakıda Bakının Novxanı kəndində doğulub. O, elm aləmində ən çox qeyri-səlis riyaziyyatın, qeyri-səlis əlaqəli məfhumlardan ibarət olmasını irəli sürməsi ilə tanınıb. Onun atası Rəhim Ələsgərzadə etnik azərbaycanlıdır və Ərdəbildə doğulub, anası Fanya Korenman etnik rus-yəhudidir, Odessada doğulub və İran vətəndaşı olub.

Lütfi ilk təhsilinə Bakıdakı 16 saylı məktəbdə başlayıb. Üçüncü sinfədək təhsilini Bakıda alıb, sonradan o, ailəsi ilə birgə Tehrana köçüb. 1942-ci ildə Tehran Universitetindən məzun olub və bir il sonra ABŞ-a gedib. 1944-cü ildə MİT-ə daxil olub və adını Lütfi Əsgər Zadə kimi dəyişib. 1946-cı ildə isə o, Kolumbia Universitetinə doktorluq dərəcəsi üzrə tələbə kimi daxil olub. Bu vaxt onun ailəsi artıq Nyu York şəhərinə yerləşmişdi. O, 1949-cu ildə həmin universitetdə elektrik mühəndisliyi üzrə doktorluq dərəcəsi alır və bir il sonra professor yardımçısı kimi çalışır.

Zadə Kolumbia Universitetində 10 il dərs deyib. 1957-ci ildə professor kimi fəaliyyətə başlayıb, 1959-cu ildən ömrünün sonunadək Kaliforniyadakı Berkeley Universitetində dərs deyib.

Lütfi Zadə “Təəssüratlar nəzəriyyəsi”, “Sistemlər nəzəriyyəsi”, “Sözlə işləyən kompüter nəzəriyyəsi”, “Optimal süzgəclər nəzəriyyəsi”,  “Soft kompyutinq” kimi nəzəriyyələrin müəllifidir.

Onun məhşurlaşmasına səbəb olan qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsini 1973-cü ildə irəli sürüb. Qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsi - riyaziyyatın bir bölməsi olub klassik məntiq və çoxluq anlayışlarını ümumiləşdirir.

Alim 1989-cu ildə qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin sənayedə qazandığı uğurlarına görə Yaponiya tərəfindən elm adamlarına  verilən ən yüksək mükafat – “Honda” mükafatı ilə təltif olunub.

Lütfi Zadənin Stella və Norman adlı iki övladı var.

Alim 6 sentyabr 2017-ci ildə ABŞ-ın Kaliforniya ştatında 96 yaşında dünyasını dəyişmişdir.

Dünya şöhrətli alim I Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.

Putin Paşinyanı tutub saxlaya biləcəkmi? - İrəvan YÖN DƏYİŞDİRİR
Putin Paşinyanı tutub saxlaya biləcəkmi? - İrəvan YÖN DƏYİŞDİRİR
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şuşada yaşayış kompleksində tikinti işlərinin gedişi ilə tanış olublar - FOTO
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şuşada yaşayış kompleksində tikinti işlərinin gedişi ilə tanış olublar - FOTO
Prezident və xanımı Şuşada inşa olunan obyektlərdə işlərin gedişi ilə tanış olublar - FOTO
Prezident və xanımı Şuşada inşa olunan obyektlərdə işlərin gedişi ilə tanış olublar - FOTO
Nikolun ikibaşlı bəyanatı və erməni cəmiyyətinə mesaj: ya razılaşma, ya müharibə - NƏ BAŞ VERİR?
Nikolun ikibaşlı bəyanatı və erməni cəmiyyətinə mesaj: ya razılaşma, ya müharibə - NƏ BAŞ VERİR?
“Zəngəzur və Qazax tərəfdən kəndlərin çoxu bizə keçməlidir” - Paşinyanın xəritə oyunu...
“Zəngəzur və Qazax tərəfdən kəndlərin çoxu bizə keçməlidir” - Paşinyanın xəritə oyunu...
Paytaxtda qətl: 36 yaşlı kişi tanışını qətlə yetirib
Paytaxtda qətl: 36 yaşlı kişi tanışını qətlə yetirib
Azərbaycanın bir şəhid belə vermədən azad etdiyi STRATEJİ ƏRAZİ - VİDEO
Azərbaycanın bir şəhid belə vermədən azad etdiyi STRATEJİ ƏRAZİ - VİDEO
Azərbaycanda bu avtomobillər ucuz qiymətə satılır - SİYAHI
Azərbaycanda bu avtomobillər ucuz qiymətə satılır - SİYAHI