Azərbaycanda maaşların həftəlik ödənilməsi modelinin tətbiqi məsələsi vaxtaşırı müzakirə olunsa da, ekspertlər hesab edir ki, hazırkı mərhələdə əsas problem ödənişin tezliyi deyil, əməkhaqqının real yaşayış xərclərinə uyğun olmamasıdır. Beynəlxalq praktikada həftəlik maaş sistemi müəyyən sahələrdə uğurla tətbiq edilsə də, bu modelin həm üstünlükləri, həm də çatışmazlıqları mövcuddur.
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Əli Məsimli məsələ ilə bağlı modern.az-a bildirib ki, fəaliyyət sahəsindən və digər amillərdən asılı olaraq, bir sıra ölkələrdə əməkhaqqı həftəlik, ayda iki dəfə və ya aylıq şəkildə ödənilir.
Deputat qeyd edib ki, həftəlik əməkhaqqı sistemi xüsusilə ABŞ, Böyük Britaniya və Kanada kimi ölkələrdə geniş yayılıb:
“ABŞ-da özəl şirkətlərin 30 faizə yaxını həftədə bir dəfə ödəniş formasından istifadə edir. Bu sistem tikinti, pərakəndə ticarət və xidmət sektorunda daha çox tətbiq olunur. İşçilər qazandıqları vəsaiti daha tez əldə etdikləri üçün gündəlik xərclərini idarə etmək onlar üçün asanlaşır”.
Əli Məsimli vurğulayıb ki, həftəlik maaş sistemi xüsusilə aşağı gəlirli ailələr üçün müəyyən üstünlüklər yaratsa da, impulsiv xərcləmə riskini də artırır:
“Kirayə, ipoteka və sığorta kimi aylıq ödənişlər zamanı problemlər yarana bilər. Bundan əlavə, hər həftə əməkhaqqının hesablanması əlavə mühasibat və inzibati yük formalaşdırır”.
Deputatın sözlərinə görə, Azərbaycanda əhalini daha çox maraqlandıran məsələ maaşın hansı formada verilməsi deyil, onun dolanışığa yetib-yetməməsidir:
“Hazırda minimum əməkhaqqı 400 manatdır və bu məbləğ vətəndaşların minimum tələbatını tam qarşılamaq üçün kifayət etmir. Azərbaycanın qoşulduğu Avropa Sosial Xartiyasına əsasən minimum əməkhaqqı orta maaşın 60 faizindən aşağı olmamalıdır. Bu yanaşma ilə hesabladıqda minimum əməkhaqqı 660 manatdan yuxarı olmalıdır”.
O əlavə edib ki, minimum əməkhaqqı ilə yanaşı median əməkhaqqının artırılması da vacibdir:
“Ölkə üzrə orta aylıq əməkhaqqı 1152 manat olsa da, median maaş bundan xeyli aşağıdır. Median gəlir insanların real sosial vəziyyətini daha düzgün əks etdirir. Ona görə də həm minimum, həm də median əməkhaqqının artırılması istiqamətində təsirli addımlar atılmalıdır”.
Əli Məsimli sonda bildirib ki, Azərbaycanda saatlıq əməkhaqqı sisteminə keçidlə bağlı da işlər aparılır və gələcəkdə minimum saatlıq əməkhaqqının tətbiqi ilə bağlı qanunvericiliyə dəyişikliklər edilə bilər.
